@WijnKronkeltje 09-13

De WijnKronkeltjes van Jeanet G. Bruining - WijnWandeltochten informeren over actualiteiten


Primeur van deze zomer: Württemberg, een tocht rond Stuttgart

Een nieuwe zomer, een nieuwe wijnstreek, maar aloude topkwaliteit. De WijnWandeltocht naar Württemberg van de voorbije weken heeft ons direct doen smaken naar meer, ook nu al voor het programma van 2014. Wandelt en proeft u in gedachten en verbeelding vast mee?

 

Waar Porsche en Mercedes even thuis zijn als kunst, bos en wijnheuvels wandel ik in juli in de omgeving van Stuttgart naar een selecte groep wijnboeren. Met mij het aangename gezelschap van een groepje mensen met belangstelling voor landschap en smaak uit België, Duitsland, Nederland en Zwitserland. Onze tocht kende twee standplaatsen, Weinstadt in het Remsdal zuidoostelijk van Stuttgart en Bietigheim-Bissingen gelegen aan Enz en Neckar.

Een reden, waarom het wijngebied Württemberg in 2013 voor het eerst op het WijnWandelprogramma staat?
De coöperaties hier zijn de afgelopen jaren door de bank genomen zoveel beter geworden en het niveau van een groeiend aantal zelfstandige wijnboeren bloeit op. Insiders zeggen, dat eerzucht en ambitie de Württemberger niet vreemd zijn. De jonge generatie gaat naar Geisenheim, het 'Wageningen van de wijn', want daar waar het geld wordt verdiend in de hoofdstad Stuttgart is de concurrentie met buitenlandse wijn voor hen een factor. Kwaliteit is voor deze jonge wijnboeren 'ein Muss'.   

 


Jürgen Ellwanger



Jürgen Ellwanger sen. laat Sauvignon blanc proeven uit 2011 en 2012. Zijn opzet om naar een ander type Sauvignon blanc te komen, lijkt geslaagd. Je ruikt het verschil, hier brandnetel en (groene) paprika, daar grote bescheidenheid in de neus met strak aroma in de mond. Voor mij passen, als ik er bij wil koken, bij de ene wijn groene groente, bij de andere witte groentes. Jürgen Ellwanger heeft de ruilverkaveling meegemaakt. En hoe al jaren de coöperaties hun monopoliepositie (99,5%) aan het verliezen zijn aan inmiddels 40% eigenstandige wijnbedrijven. 
De leerlingen van Ellwanger, een van de zelfstandige topproducenten, vatten daar vaak genoeg de moed zelf van eigen druiven wijn te gaan maken. Hij doet het ze voor, de basiswijnen moeten even goed zijn als een exclusieve wijn.
Wij proefden excellente Rieslings, Lembergers (Blaufränkisch), Spätburgunders, Zweigelt en zo'n zeldzame Merlot Beerenauslese uit 2005. Voor wie het interesseert, deze gerijpte wijn komt binnenkort in de verkoop, er zijn er
200 flessen van. Heerlijk!


Michael Graf Adelmann



Michael Graf Adelmann was in jonge jaren gefascineerd van wijn met cultus allure: Château Neuf du Pâpe. Zelf produceerde het familiewijngoed uitsluitend wijn van één druivensoort en hadden ze veel druivensoorten. Michael vatte vlam, kwam 1996 met zijn eerste rode Cuvée. Hij scoorde gelijk met hoge kwaliteit. Wij kennen graaf Adelmann sinds de jaren ’80. Mijn man, Dieter Willich, ontwierp voor hem het jubilum etiket '50 jaar Brüsseler Spitze'. Bij Adelmann kun je terecht voor droge wijnen en voor inheemse soorten als Trollinger, 'een wijn voor bij de boterham' zegt Adelmann, en ook Muskattrollinger, Traminer  en Clevner. Wij proefden ook Riesling, diverse Lembergers, Rotwein Cuvée, tot en met Großes Gewächs. Het werd een bijzonder leuke middag. Graaf Adelmann nam ons zelfs nog mee naar zijn privé vertrekken in de burcht Schaubeck. De pauwen in de tuin lieten dit keer niet van zich horen.    


Christian Dautel



Christian Dautel (geb.1985) is dan wel de jongste onder de wijnboeren, wijngidsen rekenen hem nu al tot de besten en bekendsten van Württemberg 'Es gibt nur wenige Kollektionen auf so durchgängig hohem Niveau wie jene von Dautel.' Op zijn 20e ging hij werken op het proefstation van het landelijke Staatsweingut. Hij deed stages in Australië, Amerika (vanwege de pinot noir), Zuid-Afrika, Bourgogne (Meursault) en Oostenrijk (Blaufränkisch, spontane vergisting) tijdens zijn studie oenologie in Geisenheim en in Bordeaux. In 2010 neemt hij het wijndomein van zijn ouders over. Deels is het bedrijf nu bio of biologisch-dynamisch. Met het grootste gemak tovert hij ons de verschillen in bodem voor ogen terwijl hij 3 Rieslings laat proeven en 2 Weißburgunders. De bodemsoorten Schilffsandstein, Muschelkalk of Gipskeuper, ze geven elk duidelijke verschillen in smaak! 'Een grote wijn vraagt om elegantie en moet vooral lekker drinken', vindt Christian. Hij wil er het terroir in kunnen herkennen. Daarom hooguit 13% alkohol. We proeven prachtexemplaren van Spätburgunder (pinot noir in Württemberg al aanwezig sinds de Middeleeuwen) en Lemberger. Hij haalt het mooiste uit elke druivensoort en de best passende bodem naar boven. Chapeau!


Jochen Beurer



Jochen Beurer bedrijft antiautoritaire wijnbouw. Èn is sinds kort lid van het prestigieuze VDP (Verband Deutscher Prädikatsweingüter) dat hem pr en marketing uit handen neemt. Zo kan hij zich wijden aan gecontroleerd niets doen. Hij houdt er 10 ha wijngaarden op na met een museumwijnberg. Zijn denkwerk zegt hem 'je kunt leuk eco zijn, als je maar weet hoe chemische processen verlopen'. De natuur kennen, die meer kan dan wij en daar juist handig gebruik van maken: een plant sterker maken tegenover schimmels bijvoorbeeld. Dikker en vaster blad krijgen door te spuiten met kiezelzuur en bakpoeder. En wanneer hij  lawaai en vibratie van de traktor uit kan schakelen, hoeft hij minder te spuiten. Wij proeven stuk voor stuk eigenzinnige unikaten, 6 Rieslings van Gipskeuper, Schilffsandstein en Kieselsandstein,
2 Gewürztraminers, een witte frisse Cuvée en een Zweigelt. Een Christian Dautel herkent Jochens wijn blindelings. De wijnen zijn spontaan en langzaam vergist. Alleen wat zwavel is er aan te pas gekomen. Alles, was man für den Wein braucht, ist in und auf der Traube. Zijn Rieslings hebben tijd nodig. In de vaten pruttelt nog de oogst van 2012!


Felsengartenkellerei Besigheim



De coöperatie Felsengartenkellerei Besigheim maakt prima wijnen voor alledaags gebruik. Dat vonden we in de Vinothek Bietigheim al gelijk van de ’11 Riesling trocken QbA en van de ’12 Lemberger trocken Schwarzer Rappen. Als verfrissende zomerwijn schitterde de gelauwerde ’12 Muskateller trocken Scharzer Rappen, 11% alkohol. Over maar liefst 630 hectaren druiven beschikt hier de keldermeester en maakt er in alle smaken en stijlen wijn van. Felsengarten letterlijk vertaald zijn rotstuinen. De leden van de coöperatie hebben het grootste aandeel in de vaak piepkleine wijnterrassen op steile rotsen, de letterlijke 'Felsengarten'. En voor die waren we gekomen! Michael Eisele, architect en lid van de coöperatie, levert als wijnboer zijn druiven af bij deze Kellerei. Voor ons is hij de ideale gids. Met hem maakten we apart een onvergetelijke wandeling door de wijnrotstuinen hoog boven de rivier de Neckar.


Werner en Margret Kuhnle



Werner en Margret Kuhnle openden onze ogen voor het authentieke Württemberg. Vol humor passeert het verhaal van de wijnbouw van de laatste 100 jaar. Württembergers danken hun overleven puur aan slim en kien gedrag. Armoede en kindersterfte hielden grote gezinnen uiteindelijk klein. Dankzij emigratiegolven bleven de erfenissen voldoende groot, ten gunste van de blijvers. Indrukwekkende vakwerkhuizen van wijnboeren uit de late middeleeuwen zijn in de 20e eeuw in dit dorp aan de nieuwbouwrage ontkomen, want daar had men geen geld voor over. Strümpfelbach is een van de mooiste wijndorpen die ik ken. Hotels zijn er bescheiden, maar hun keukens zijn pral gevuld met wild, groente, wijn van eigen bodem. Kuhnle produceert 200.000 flessen wijn, verbouwt 20 soorten rode druiven van traditionele tot nieuwe soorten. Witte wijn levert iets minder dan de helft van hun oogst. Chardonnay met internationaal renommée, Rivaner, Riesling, Muskateller, Sauvignon blanc,  roept u maar. Alle druiven worden van hand geplukt en koel vergist. Trollinger, Muskattrollinger, Samtrot, St.Laurent, Spätburgunder, Cuvée Cabernet/Spätburgunder/Gamaret, Lemberger zijn allemaal de moeite waard. Voor niet al te veel geld bovendien.


Een van de deelnemers, de hoofdredacteur van mijn wandellijflad OP LEMEN VOETEN, bevindt aan het eind van de week, dat er 'genoeg en gevarieerd is gewandeld'. Gelukkig. 'Ik ga mee, omdat ik met Jeanet interessante wijnproeverijen bij domeinen krijg, waar ik zelf nooit op zo’n manier binnenkom' is het kommentaar van een ander.
Dat doet me goed. Württemberg vindt u ook in 2014 op mijn programma. U bent van harte uitgenodigd mee te genieten.



www.graf-adelmann.com
www.weingut-beurer.de
www.weingut-dautel.de   
www.weingut-ellwanger.de
www.felsengartenkellerei.de
www.weingut-kuhnle.de
www.wandelmagazine.nu